Soạn văn lớp 6 tập 2 rút gọn

Bài 18 – Tìm hiểu chung về văn miêu tả

Bài 18 – Tìm hiểu chung về

Hướng dẫn

Tóm tắt:

Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, , phong cảnh,… làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe. Trong văn miêu tả, năng lực quan sát của người viết, người nói thường bộc lộ rõ nhất.

1. Thế nào là văn miêu tả?

– Tình huống 1: Muốn giúp người khách có thể nhận ra nhà em, em cần miêu nhà em:

Nhà em ở cuối này, cách đây chừng năm trăm mét. Xung quanh nhà có hàng dậu râm bụt xanh tốt được cắt xén đều và đẹp. Hai cột cổng là hai trụ xi măng cốt sắt. Cánh cổng có khung sắt hàn lưới B40. Ngay ở mỗi bên cổng, phía trong sân, có một cây nhãn cành lá xanh tốt. Lối đi vào nhà rải sỏi. Nhà quét vôi màu hồng, cửa kính có khung sơn màu xanh xám.

– Tình huống 2: Cần miêu tả đặc điểm chiếc áo: áo màu xanh dương có nhiều chấm trắng, tay áo ngắn, cổ áo có viền đăng-ten màu hồng.

– Tình huống 3: Một học sinh lớp 3 hỏi: Người lực sĩ là người như thế nào?

Ta cần miêu tả rõ: người lực sĩ là một người do tập luyện nhiều nên thân thể rất cường tráng, ngực nở, bụng thon, các bắp thịt ở ngực, ở bụng, ở vai, ở lưng, ở tay, ở chân nổi cuồn cuộn. Người lực sĩ có sức mạnh có thể nâng được những quả tạ lớn hoặc có thể đẩy một chiếc xe tải lớn đi một quãng dài…

– Một số tình huống khác cần vận dụng văn miêu tả:

Một nhờ một người khác không quen biết đi ra sân ga đón con giúp bà ta. Người mẹ đó phải miêu tả về diện mạo, hình dáng của đứa con cho người đi đón biết.

Xem thêm:  Bài 19 - So sánh

Trong lệnh truy nã những tên tội phạm đang trốn chạy, nếu không có ảnh, người ta cũng phải miêu tả đặc điểm về nhận dạng của tên tội phạm giúp cho việc truy bắt được thuận lợi.

2. Đoạn văn miêu tả Dế Mèn: "Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm. Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phành phạch vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua. Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành dài kín xuống tận châm đuôi. Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã. Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn. Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng. Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc. Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng. Tôi lấy làm hãnh điện với bà con về cặp râu ấy lắm. Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.

Tôi đi đứng oai vệ. Mỗi bước đi, tôi làm điệu nhún nhảy khoeo chân, rung lên rung xuống hai chiếc râu cho ra kiểu cách con nhà võ. Tôi tợn lắm. Dám cà khịa với tất cả mọi bà con trong xóm. Khi tôi to tiếng thì ai cũng nhịn, không ai đáp lại. Bởi vì quanh quẩn, ai cũng quen thuộc mình cả. Không nói, có lẽ họ nể hơn là sợ. Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he. Ấy vậy, tôi cho tôi là giỏi. Những gã xốc nổi thường lầm cử chỉ ngông cuồng là tài ba. Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ, khiến mỗi lần thấy tôi đi qua, các chị phải núp khuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm. Thỉnh thoảng tôi ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên. Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ rồi".

Xem thêm:  Ai đã đặt tên cho dòng sông (trích)

– Đoạn văn miêu tả Dế Choắt: "Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện. Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê. Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu. Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ. Đã vậy, tánh nết lại ăn xổi ở thì (thật thì chỉ vì ốm đau luôn, không làm được), có một cái hang ở cũng chỉ bới nông sát mặt đất không biết đào sâu rồi khoét ra nhiều ngách như hang tôi".

a) Hai đoạn văn giúp em hình dung được đặc điểm nổi bật của hai chú dế:

Dế Mèn thì béo khỏe, lực lưỡng, thân thể phát triển cân đối. Tính tình Dế Mèn thì kiêu căng, ngạo mạn, cậy mình là kẻ mạnh hay gây gổ với mọi người xung quanh, hay hiếp đáp kẻ yếu hơn mình, tự coi mình là tài giỏi nhất thiên hạ.

– Dế Choắt thì gầy gò, ốm yếu, thân hình xấu xí, nét mặt ngơ ngác, ăn ở luộm thuộm.

b) Có thể nói là tất cả các chi tiết mà nhà văn đã miêu tả trong hai đoạn văn trích ở trên đã giúp ta hình dung ra điều đó.

LUYỆN TẬP

1. Đọc kĩ ba đoạn văn, thơ đã cho.

2. Mỗi đoạn miêu tả cái gì?

Xem thêm:  Tả cảnh thiên nhiên mà em thích

Đoạn thứ nhất miêu tả hình ảnh Dế Mèn.

Đoạn thứ hai miêu tả hình ảnh của .

Đoạn thứ ba miêu tả quang cảnh một vùng hồ, ao, đầm dâng ngập nước mưa có các loại chim kéo tới kiếm mồi.

– Những đặc điểm nổi bật của sự vật, con người, và quang cảnh được miêu tả trong ba đoạn văn, thơ trên:

Đoạn thứ nhất làm nổi bật đặc điểm của con Dế Mèn: thân thể cường tráng, càng mập, vuốt sắc, cử chỉ mạnh mẽ.

Đoạn thứ hai làm nổi bật đặc điểm của Lượm, một chú bé liên lạc trong quân đội: người nhỏ, vai đeo xắc, đầu đội lệch mũ ca lô; dáng điệu hồn nhiên vui vẻ: miệng huýt sáo, chân vừa bước nhanh vừa nhảy nhót.

Đoạn thứ ba làm nổi bật đặc điểm của một vùng ao, hồ đầm nước dâng lên mênh mông sau những ngày mưa. Tôm cá xuôi ngược mừng mưa, đón nước; các loại chim trời cũng ồn ào kéo tới kiếm mồi.

3. Nếu phải viết một đoạn văn miêu tả đến, ta cần nêu lên các đặc điểm sau:

Gió bấc thổi ào ào kèm theo mưa lạnh rơi.

Bầu trời u ám mây đen.

Cảnh vật có vẻ buồn bã.

Nhiều loài cây đã rụng hết lá như cây xoan, . Nhiều cây khác tàn lá úa vàng.

Nhiều người lấy áo lạnh ra mặc. Các bà trùm khăn vuông kín đầu.

Buổi tối ở mọi người thường đi ngủ sớm. Ở thành phố, phố phường cũng ít người qua lại.

4. Nếu phải tả khuôn mặt của , em sẽ làm nổi bật những đặc điểm sau đây:

Mái tóc đã có vài sợi bạc.

Đôi mắt nhìn hiền hậu.

Nụ cười âu yếm.

Nước da nâu màu nắng gió sau bao năm tháng làm việc ruộng đồng v.v…

Mai Thu

Post Comment