Văn mẫu lớp 10

Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi

Đề bài: Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi.

Bài làm

Nguyễn Trãi (1380-1442) hiệu là Ức Trai, là một nhà chính trị, nhà thơ dưới thời nhà Hồ và tiếp theo là nhà Lê sơ Việt Nam. Sống trong bối cảnh ấy, cuộc đời của Nguyễn Trãi cũng đầy sóng gió, thăng trầm nên thơ của ông cũng mang chiều sâu của sự phản ánh cuộc đời phức tạp đồng thời cũng bộc lộ tình cảm nhân hậu với thiên nhiên, . Những năm tháng cáo quan về ở ẩn, ông đã sáng tác rất nhiều. Mỗi bài thơ của ông là một tâm trạng, một nỗi khắc khoải hay một nỗi niềm suy tư sâu thẳm. Bài thơ “Cảnh ngày hè” miêu tả bức tranh mùa hè tươi đẹp của một miền quê, nơi ông gửi gắm nỗi lòng chưa thể giãi bày cùng ai của mình.

Rời chốn quan trường, ông về với ẩn dật, tránh xa mọi thị phi, tìm cái thanh bình, yên ả. Ông mở đầu bài thơ thật nhẹ nhàng, êm ái:

Rồi hóng mát thuở ngày trường

phan tich bai tho canh ngay he cua nguyen trai - Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi

Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè

Ông đã lựa chọn cho mình một riêng, xa lánh chốn quan trường để sống gần gũi với thiên nhiên, hòa mình vào thiên nhiên. tuy ở đây không được nhắc đến nhưng cái cảnh “hóng mát” “ngày trường” ấy chỉ thường diễn ra vào mùa hè nắng nóng. Không một từ nào nói về nỗi buồn song ta hình dung như ông đang ngồi hóng mát mà mắt nhìn về một chốn xa xăm nào đó trong một sự cô đơn tĩnh mịch, gợi thoảng nét buồn.

Xem thêm:  Thuyết minh về phố cổ Hội An

Ở những câu thơ tiếp theo, bức tranh mùa hè rực rỡ đã hiện ra rõ nét, đầy sống động:

Hòe lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn hun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.

Cảnh vật thiên nhiên thật phong phú, đa dạng,bật lên sức sống của mùa hè. Không gian tràn ngậ sắc màu của cỏ cây. Bức tranh thiên nhiên rất đặc trưng của một vùng quê miền Bắc như được phác họa. Qua việc miêu tả của ông, người đọc nhận ra trong cái sự một hình một bóng của một vị quan về ở ẩn, ông không hề cô đơn, ông bầu bạn với thiên nhiên, cỏ cây hoa lá. Điều đó cũng nói lên tình yêu thiên nhiên vạn vật của ông thật mãnh liệt. Tâm hồn ông như không hề vướng bận, chỉ có một sự thư thái, khoan thai.

Tình yêu thiên nhiên của ông luôn được hòa cùng với tình yêu đất nước, yêu cuộc sống bình dị của con người với những hoạt động ngày thường:

chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Từ láy “lao xao” được đảo lên đầu câu khiến người đọc rất rõ sự náo nhiệt của khung cảnh chợ làng quê. Chợ luôn là biểu hiện của những hoạt động sống, chợ đông là cuộc sống đang được tiếp diễn một cách yên bình. Điều này khẳng định, dù ở đâu thì Nguyễn Trãi vẫn mang một tấm chân tình với quê hương đất nước, mong cho đất nước bình an, nhân dân hạnh phúc. Hai câu cuối bài thơ càng bộc lộ rõ tình cảm của tác giả với nước với dân. Đó là niềm khát vọng, là lý tưởng mà cả cuộc đời đầy giông bão của mình ông đã hằng mong:

Xem thêm:  Tả cảnh bình minh trên biển

Dễ có Ngu cầm đàn một tiếng

Dân giàu đủ, khắp đòi phương

Tác giả dùng điển tích điển cố thời vua Nghiêu, vua Thuấn cai trị đất nước luôn thái bình thịnh trị. Tác giả muốn mượn tiếng đàn “Nam phong” sôi nổi của vua Thuấn để cầu mong cho cuộc sống của nhân dân êm ấm, an lành, hạnh phúc. Nguyện vọng “dân giàu đủ” của ông cho thấy con người ông thật vĩ đại, đáng kính trọng.

Bài thơ kết thúc trong tình cảm sâu sắc của tác giả với muôn dân thể hiện một tư tưởng lớn, một tâm hồn vĩ đại. Bức tranh sôi động, rực rỡ của làng quê ngày hè mà bài thơ phác họa lại mang bóng dáng của một người luôn sống vì dân, nghĩ cho dân cho dù hoàn cảnh khách quan khiến ông không thể bước tiếp trong chốn quan trường. Bài thơ gieo cảm nhận sâu sắc về cuộc sống và gửi những tâm tư đáng trân trọng của tác giả tới người đọc.

Tuấn Đức

 

Post Comment