Văn mẫu lớp 10

Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đề bài:

Bài làm

được biết đến là một người chính trực, có học vấn uyên thâm thế nhưng vì sự bất công nơi quan trường cho nên ông cũng đã cáo lui về ở ẩn. Và một trong những bài thơ nói lên được tâm trạng cũng như nỗi lòng của nhà thơ trong lúc lui về ở ẩn thì quả thật là thiếu sót nếu không nhắc đến bài thơ “Nhàn”.

Người đọc như cũng có thể được ở bài thơ “Nhàn” như được làm nổi bật lên đó chính là tâm hồn tràn ngập niềm vui và hơn hết đó cũng chính là sự trong tâm hồn tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm. Cũng có thể xem đây là điểm nhấn cũng chính là tinh thần chủ đạo của bài thơ. Bài thơ thực sự mang được những hình ảnh thật đẹp về thú vui nơi tao nhã chốn thôn quê với câu mở đầu nhẹ nhàng:

Một mai một cuốc, một cần câu

Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Sử dụng tài tình phép lặp từ “một” thì đã giúp cho Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng như đã vẽ lên trước mắt người đọc một khung cảnh bình dị. Đó là một khung cảnh thậtđơn sơ nơi quê nghèo cho dù một mình đi chăng nữa nhưng dường như nhà thơ cũng không hề đơn độc. Không dừng lại ở đó thì chính hai câu thơ toát lên sự thanh tịnh của tâm hồn cùng với đó cũng chính là sự êm đềm của thiên nhiên ở vùng quê Bắc Bộ. Hình ảnh “Một cuốc”, “một cần câu” là những hình ảnh như cũng lại được gợi lên sự bình dị, mộc mạc của một người nông dân chịu khó, chất phác. Trong cảnh thiên nhiên như bình dị đó thì hình ảnh Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên là một lão nông an nhàn vui thú điền viên như câu cá, làm vườn. Thực sự đây cũng chính là một trong những trong mơ của nhiều người trong xã hội phong kiến xưa kia.

Xem thêm:  Trình bày quá trình phát triển và những thành tựu chủ yếu của văn học Việt Nam từ năm 1975 đến cuối thế kỉ XX

phan tich bai tho nhan - Phân tích bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Phân tích bài thơ Nhàn

Tiếp đến đó chính là hai câu thơ thực tiếp theo càng khắc họa rõ nét hơn chân dung của Nguyễn Bỉnh Khiêm đó là câu:

Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ

Người khôn người đến chốn

Nếu như ta coi đây là tuyên ngôn sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong chính những năm tháng sau khi cáo quan về ở ẩn thì cũng không hề sai một chút nào cả. Nguyễn Bỉnh Khiêm như cũng đã tự nhận mình là “dại” thì mới tìm đến nơi vắng vẻ để sống. Thế nhưng đây là cái “dại” ai ai cũng phải ghe tị. Còn ngược lại những “người khôn” thì lại thích chốn quan trường. Thông qua đây người đọc như cũng nhận thấy được ông thật tài tình trong việc diễn tả được hết phong thái của chính mình. Và đó cũng chính là một cách khen rất tinh tế của Nguyễn Bỉnh Khiêm, nói khen mà chê, cũng có thể là ông đang khen mình và chê người. Thực sự có thể nhận thất được chính tứ thơ ở hai câu này hoàn toàn đối lập nhau. Sự đối lập này dường như cũng lại được thể hiện từ ngôn ngữ đến dụng ý “dại” –”khôn” sự đối lập giữa “vắng vẻ” – “lao xao”.

 Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng đã tìm về nơi vắng vẻ để ở có phải là trốn tránh trách nhiệm với nước hay không?  Ở chốn quan trường đầy bon chen thị phi thì chỉ có cách là về quê ở ẩn – cách mà các nhà Nho kia vẫn hay làm để có thể giữ gìn cốt cách thanh cao của chính mình.

Xem thêm:  Soạn bài: Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh.

Thu ăn măng trúc đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen hạ tắm ao

Người đọc cũng lại có thể cảm nhận thấy được ở đây có một cặp câu đã lột tả hết tất cả cuộc sống sinh hoạt cũng như thức ăn hằng ngày của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó chính là mùa nào thì thức đó cho nên cuộc sống cứ vậy mà trôi chảy thật bình dị. Tác giả vẫn cứ an phận mà sống chẳng thiếu thốn gì. Cuộc sống tuy vất vả, đơn sơ nhưng cũng thật đủ đầy.

Cho đến hai câu thơ kết dường như đúc kết được tinh thần, cốt cách cũng như của Nguyễn Bình Khiêm đó chính là câu:

Rượu đến cội cây ta sẽ uống

Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

Hai câu thơ này dường như đã thể hiện được triết lý và sự đúc rút Nguyễn Bỉnh Khiêm trong ở ẩn vui thú điền viên. Thực sự cũng chính đối với một con người tài hoa, đồng thời lại có trí tuệ lớn như thế này thì thực sự phú quý không hề là giấc chiêm bao. Với cách nhìn nhận sâu sắc, đầy triết lý nhất đã quan niệm rằng cuộc sống an nhàn như cũng chỉ là hư vô mà thôi. Nguyễn Bỉnh Khiêm là người yêu nước nhưng ở ông thì nhưng yêu theo một cách thầm lặng nhất. Việc so sánh độc đáo đã mang đến cho hai câu kết đây thực sự chính là một tứ thơ hoàn hảo nhất mà Nguyễn Bỉnh Khiêm muốn gửi gắm đến người đọc.

Xem thêm:  Tình thần thời đại ở bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão.

Thi phẩm “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm đã khiến người đọc ngưỡng mộ và khâm phục cốt cách, cũng như tinh thần và phong thái của ông.

Minh Nguyệt

Post Comment