Văn mẫu lớp 11

Phân tích hình tượng sông Đà trong tùy bút Người lái đò sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân

Đề bài: Phân tích hình tượng sông Đà trong tùy bút Người lái đò sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân

Bài làm

Nhà văn Nguyễn Tuân luôn luôn được đánh giá chính là một trong những người nghệ sĩ suốt đời đi kiếm tìm cái đẹp, chất vàng 10 đã qua thử lửa. Không chỉ vậy mà nhà văn Nguyễn Tuân lại có cho mình một phong cách viết tài hoa uyên bác. Và tất cả tài năng này dường như cũng đã lại minh chứng thông qua bài tùy bút “Người lái đò sông Đà”. Thông qua tác phẩm này người ta có thể nhìn nhận thấy được con sông Đà hiện lên với những đặc điểm, diện mạo thật độc đáo.

Chúng ta có thể nhận thấy được cũng chính dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân thì trước hết con Sông Đà dường như lại hiện lên mang một vẻ đẹp hùng vĩ và hung bạo. Thực sự chính sự hùng vĩ hung bạo của dòng sông Đà được thể hiện qua cả diện mạo và tâm địa của con sông Đà. Xét về sự hùng vĩ cũng như hung bạo của con sông Đà người ta nhận thấy được con sông Đà được Nguyễn Tuân miêu tả rất đặc sắc qua chính sự hùng vĩ thể hiện ở những quãng sông hẹp. Cái tài của Nguyễn Tuân về vốn hiểu biết nhiều mặt, nhiều lĩnh vực trong xã hội thì ông đã có những cách miêu tả liên tưởng về con sông Đà như cũng đã khiến cho người đọc nhận thấy được rất nhiều sự bất ngờ đó chính là “cảnh đá bờ sông dựng vách thành, mặt sông chỗ ấy chỉ lúc đúng ngọ mới có mặt trời” soi chiếu mà thôi. Không những vậy con sông Đà như được đặc tả đó là lại “Có vách đá thành chẹt lòng sông như một cái yết hầu”. Tất cả chi tiết này cũng đã nói lên sự hiểm trở của dòng sông Đà. Bên cạnh đó thì nhà văn Nguyễn Tuân dường như cũng đã lại khơi gợi cho người đọc nhận thấy được sự hùng vĩ ở những ghềnh và thác. Khi nhà văn đã tài tình khi đặc tả mặt ghềnh Hát loong khi cảnh nước xô sống thế rồi cũng sóng xô gió. Hay lại có cả âm thanh của chính gió và nước như thế như vô tình tạo được một bản hợp xướng thật hay như bám riết và đòi nợ xuýt người lái đò. Cảnh thác ở đây từ rất xa thì người ta cũng đã lại nghe thấy âm thanh hãi hùng ghê rợn của nước. Âm thanh ấy khi thì như là “oán trách gì” rồi lại giống như “ van xin”, rồi lại như là khiêu khích, giọng “gằn và chế nhạo”. Cái tài của nhà văn Nguyễn Tuân sử dụng những động từ mạnh khiến cho người đọc cũng nhận thấy được sự hung bạo của con sông Đà.

Xem thêm:  Nhìn về vốn văn hóa dân tộc

Phan tich hinhz tuong con song da trong nguoi lai do song da - Phân tích hình tượng sông Đà trong tùy bút Người lái đò sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân

Phân tích hình tượng sông Đà trong tùy bút Người lái đò sông Đà của nhà văn Nguyễn Tuân

Con sông Đà cũng lại trở lên hung bạo nhất là ở những cái hút nước chết người. Có thể nói khi sự sợ hãi và chết chóc được Nguyễn Tuân cũng lại tạo ra rất rõ ở đoạn văn nói về những cái hút nước. Xét về mặt hình thù nó giống như cái giếng bê tông thả xuống để chuẩn bị làm móng câu vậy thế rồi về âm thanh cũng như kêu ca than thở. Sử dụng từ tượng thanh độc đáo “ ặc ặc”, nhà văn Nguyễn Tuân như cũng đã khiến cho người đọc như liên tưởng được âm thanh của một con thủy quái thật đáng sợ và ai ai cũng sởn gai ốc khi nghe âm thanh của những cái hút nước chết người này. Tác giả Nguyễn Tuân không tả kỹ về sự hung bạo mà ông đã bắt người đọc phải chiêm nghiệm, đã làm cho người đọc cũng phải tự mình phải trải qua nỗi sợ hãi khi nhà văn nhấn mạnh cái dữ dội ấy chính qua góc nhìn điện ảnh.

Bạn đọc cũng nhận thấy được không chỉ dữ dội ở diện mạo mà hình ảnh con sông Đà còn dữ dội và hung bạo cả ở sâu trong tâm địa nữa. Chính vì lý do này thì con sông Đà cũng thấy nó thật nham hiểm nữa. Sự nham hiểm được thể hiện ngay ở trong những trận trùng vi thạch trận. Nguyên Tuân cũng đã đặ tả con sông Đà như những trận đồ bát quái với nhiều cửa tử, thế rồi cũng chỉ có duy nhất một cửa sinh và người lái đò phải điêu luyện lắm, cam đảm lắm thì mới có thể vượt qua được tất cả những trận đồ bát quái của con sông Đà đặt ra cho người lái đò. Chính với lời văn góc cạnh câu văn tả con sông Đà cũng thật giàu tính tạo hình lại kết hợp với các động từ mạnh. Không những vậy nhà văn Nguyễn Tuân cũng đã sử dụng lối ví von độc đáo khiến tất cả bạn đọc như được thưởng thức và trải nghiệm được một cảnh vượt thác sông Đà khó khăn như thế nào.

Xem thêm:  Nghị luận văn học: Lập luận điểm ở từng khổ của bài thơ "Đây thôn Vĩ Dạ" và "Tràng Giang"

Bên cạnh hình tượng con sông Đà hung bạo và nham hiểm thì Nguyễn Tuân với con mắt tinh đời ông cũng đã phát hiện được rằng con sông Đà thơ mộng trữ tình. Những đoạn miêu tả này người ta có thể cảm nhận thấy được dòng sông Đà giống như một cô gái trẻ trong dáng vẻ diễm lệ yêu kiều. Đặc biệt đó là khi nhìn từ trên cao nhà văn Nguyễn Tuân cảm nhận thật riêng biệt đó chính là đoạn “Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân”. Thực sự thì chính nhà văn Nguyễn Tuân cũng đã có cách dùng từ thật độc đáo biết bao nhiêu. Sự trữ tình của dòng sông Đà lúc này đây hệt như một tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ mà tạo hóa cũng đã ban tặng cho . Khác hẳn với cảnh hung dữ của con sông Đà trên thì có những câu văn miêu tả con sông Đà đẹp như một cô gái Tây Bắc và cô gái đó có một  mái tóc thật bồng bềnh và cũng thật duyên dáng như đã thể hiện được cái dáng vẻ thật yểu điệu, thiết tha.

Con sông Đà mang đến một vẻ đẹp vừa hiện thực vừa huyền ảo lại rất duyên dáng dịu dàng giàu chất thơ. Nét đẹp trữ tình này cũng lại còn được thể hiện qua tâm hồn của Nguyễn Tuân. Nhờ có nhiều lần đi thực tế Sông Đà, nhà văn Nguyễn Tuân lúc đó cũng đã cảm nhận dòng sông như một cố nhân. Làm sao có thể quên được những hình ảnh sông nước êm đềm đã khơi gợi ở lòng người bao ý tình lãng mạn. Giọng văn của tác giả Nguyễn Tuân đến đây bỗng trở nên tươi tắn lạ thường khi nói đến Sông Đà đó là những câu văn “ bờ Sông Đà, bãi Sông Đà, trên Sông Đà…nó đằm đằm âm ấm như gặp lại cố nhân”. Nhà băn cũng đã khéo léo cũng đã biết cách lồng cảnh vào cảnh, tình vào tình để thú nhận với chính mình về nỗi đắm say biết bao nhiêu.

Xem thêm:  Bình giảng khổ thơ: “Lớp lớp mây cao đùn núi bạc/ Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa/ Lòng quê dờn dợn vời con nước/ Không khói hoàng hôn cũng nhớ...

Dòng sông Đà cũng lại mang đượcm một sắc màu cổ tích được thể hiện trong một đoạn văn vừa đặc sắc vùa giàu chất thơ. Làm sao không ngây ngất được với những đoạn văn hệt như một bài thơ đặc tả nhẹ nhàng và giàu hình ảnh “ Thuyền tôi trôi trên Sông Đà…” Có thể dễ dàng nhận thấy được ở câu văn mở đầu toàn thanh bằng nó cũng đã góp phần làm cho nhà văn như tả được cái hồn, cái nhẹ nhàng và êm ái của con sông Đà. Và như thể nó chứa đựng bên trong lời tự tình của con sông, tạo tâm thế của một cuộc du ngoạn, gợi hình ảnh con đò lặng lẽ trôi. Nó đưa người đọc vào thế giới cổ tích, vào không gian yên ắng lặng lờ thời tiền sử xa xưa vậy.

Cái độc đáo của nhà văn khi miêu tả bờ sông là ở chỗ, người ta thường lấy cái cụ thể để so sánh làm rõ cái trừu tượng hoặc ít cụ thể hơn. Nhưng ở đây Nguyễn Tuân lại là ngược lại ông đã lấy cái trừu tượng để so sánh làm mờ cái cụ thể: “bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử. Bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa”. Điều này khiến người đọc như chìm sâu hơn vào ảo giác, như trở về thời ấu thơ với câu những chuyện “ngày xửa ngày xưa” của bà của mẹ. Ta hiểu vì sao ở đây tác giả lại thèm nghe một tiếng còi sương. Phải chăng nhà văn Nguyễn Tuân đang thèm muốn một âm thanh để thoát khỏi cái “lặng tờ” của cảnh vật? Chính điều này dường như cũng đã lại khiến cả cảnh vật và con người đều như đang chìm vào không gian đượm màu cổ tích thật bồng bềnh vậy.

Qua tài năng của nhà văn Nguyễn Tuân cũng đã khiến cho mỗi chúng ta nhận thấy được dòng sông Đà không chỉ mang vẻ đẹp hùng vĩ dữ dội mà còn có một vẻ đẹp thơ mộng trữ tình, đằm thắm nữa. Những câu văn tả sông Đà nới đồng bằng nhà thơ như muốn đề thơ vào sóng nước Đà giang khiến cho tùy bút “Người lái đò sông Đà” sống mãi với và vị trí xứng đáng trên văn đàn.

Minh Nguyệt

Post Comment